Het had nooit Passend Onderwijs mogen heten.

< Z >

Passend Onderwijs: een bedrieglijke term voor een ordinaire bezuinigingsmaatregel, niet meer en niet minder.

En daarin geef ik Kees van Amstel in zijn betoog afgelopen vrijdag op NPO Radio 1 gelijk. Passend onderwijs is, in tegenstelling tot wat de Onderwijs Raad, Sander Dekker en Jet Bussemaker beweren, voortgekomen uit het idee het aantal kinderen in het speciaal onderwijs terug te dringen. Lees: kosten verlagen.

Maar Kees gaat verder. Hij praat over de kinderen met een handicap, de agressieve schreeuwende leerling die, door deze bezuinigingsmaatregel, het de leerkracht te moeilijk maken nog goed onderwijs te geven aan de “gewone” leerling. En hierin kan ik hem geen gelijk geven. Het is zó onterecht om deze groep “leerlingen met een handicap” de schuld te geven van de hoge druk in het onderwijs en daarbij ook nog hen de schuld te geven dat de “gewone” leerling daardoor niet goed bediend kan worden. De vinger zal in dit geval weer en vooral naar Sander Dekker moeten wijzen: híj heeft ervoor gezorgd dat de druk is toegenomen. Door extra toetsen verplicht te stellen, door methodes voor te schrijven, door programma gestuurd te werken, hoopt Dekker het niveau van het onderwijs te verhogen, maar in plaats daarvan is de stress toegenomen en raken we af van waar het werkelijk om gaat: leren vanuit de relatie. Die torenhoge stress is voelbaar. En bij kinderen die daar toch al gevoelig voor zijn, uit zich dat vaak in onrustig gedrag. Zie daar: het stempel ADHD is gezet.

Wat me enorm boos maakt in het betoog van Kees is het afserveren van deze in zijn ogen “niet normale” , agressief schreeuwende, gehandicapte kinderen.

Als die naar het speciaal onderwijs zouden gaan, dan zijn de problemen wel over. Ik geef toe dat deze zogenaamde zorgleerlingen ook tijd vragen,  maar los daarvan ben ik ervan overtuigd, dat als de druk van bovenaf afneemt en de leerkracht weer meer regie heeft over zijn eigen handelen, de onrust in de klas zal afnemen. Van Amstel draagt met zijn betoog bovendien bij aan het stigmatiseren van leerlingen en dat  “normale” leerlingen hier de dupe zijn! Wat hij zich waarschijnlijk niet realiseert is dat ook de leerling met dyslexie het gevaar loopt als zorgleerling te worden beschouwd. Hoort die ook in dit rijtje hoor ik u denken? Ja, ik ken het uit de praktijk: een ouder die zich bezorgd afvraagt of er straks in de brugklas voor haar dochter wel genoeg aandacht is als er ook leerlingen in haar klas zitten met dyslexie. Die wil ze duidelijk niet in haar dochters klas! Moeten we deze leerlingen dan ook naar het speciaal onderwijs sturen? Nee, natuurlijk niet. Het vraagt echter wel om een andere kijk op “leerlingen met een handicap”. En dat sommige leerlingen beter af zijn in het speciaal onderwijs, dat staat buiten kijf. Ik werk er zelf en ik ben blij te zien hoeveel leerlingen echt op hun plek zitten en zich lekker ontwikkelen. Er is echter ook een groep leerlingen die zich er niet thuis voelt, daar ook niet hoort, maar waarvoor ook geen plaats in het reguliere onderwijs.

Dit zijn de leerlingen die afgelopen woensdag 7 december hun verhaal deden in het programma Zembla over thuiszitters.

Als er één groep is die de dupe is geworden van ons beklemmende onderwijssysteem, dan zijn zíj het.

Dat de term Passend Onderwijs misleidend en misselijkmakend is, wordt duidelijk door hun verhalen. Als 'de-jongen-met-de-koptelefoon-op-de-gang'  (zo genoemd op school omdat hij altijd op de gang zit en vast als goedbedoelde oplossing voor de leerkracht, zodat deze de “normale” leerling les kon geven) verhuisd naar een particuliere school waar hij erbij hoort en mee kan doen in de groep, wordt dit door hogerhand stopgezet om financiële redenen. De overigens heel intelligente jongen zit thuis. Tegen zijn ouders zegt hij dat hij beter dood kan zijn. Dan de andere leerlingen: op het speciaal onderwijs krijgen zij niet het passende onderwijs waar zij op hebben gehoopt. Pesten is aan de orde van de dag en aanbod op niveau is er niet. Gevolg: op zoek naar weer een andere plek. Een van de jongens zit thuis, omdat geen reguliere school hem wil aannemen. Waarom niet? Die zijn niet gek! Wat als de inspectie ziet dat deze jongen niet voldoende scoort en zij de gestelde normen niet halen?

Het is de pijnlijke realiteit en helaas ook pijnlijk herkenbaar. Maar over mijn eigen verhaal een andere keer.

Ik wil afsluiten met een dringende oproep aan Sander Dekker om in gesprek te blijven met Michel Rog, het CDA kamerlid dat onlangs op Facebook-live inging op vragen uit het onderwijsveld. Hij weet precies wat nodig om die druk en torenhoge stress bij de leerkracht weg te nemen. Rog heeft het verplichte karakter van de kleutertoets afgehaald en hiermee de kleuterleerkrachten weer ruimte gegeven. Hij zal Dekker vast willen en kunnen uitleggen waar de controle minder kan en het vertrouwen meer. Want dat past ons allemaal!